{"id":717,"date":"2021-04-22T09:16:13","date_gmt":"2021-04-22T06:16:13","guid":{"rendered":"https:\/\/redcrescent.uz\/?page_id=717"},"modified":"2021-09-13T20:36:47","modified_gmt":"2021-09-13T15:36:47","slug":"blood_donation","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/redcrescent.uz\/uz\/activities\/medic-social-service\/blood_donation\/","title":{"rendered":"Sog&#8217;lom turmush tarzini targ&#8217;ib qilish"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<p><strong>Sog&#8217;lom turmush tarzi<\/strong> &#8211; bu sog&#8217;liqni saqlash va mustahkamlashga, ish qobiliyatining yuqori darajasini ta&#8217;minlashga, faol uzoq umr ko&#8217;rishga qaratilgan, ilmiy asoslangan tibbiy va gigienik me&#8217;yorlarga asoslangan gigienik xulq-atvor, ya&#8217;ni odamlarning sog&#8217;lig&#8217;ini saqlash va mustahkamlashga qaratilgan turmush tarzi.<\/p>\n<p><strong>Sog&#8217;lom turmush tarzining asosiy aspektlari:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>salomatlikni mustahkamlovchi turmush tarzi, jismoniy va ruhiy zo&#8217;riqish o&#8217;rtasidagi mutanosiblik;<\/li>\n<li>jismoniy tarbiya va chiniqish;<\/li>\n<li>muvozanatli ovqatlanish;<\/li>\n<li>odamlar o&#8217;rtasidagi uyg&#8217;un munosabatlar;<\/li>\n<li>to&#8217;g&#8217;ri jinsiy aloqa;<\/li>\n<li>ish va turmush tarzida shaxsiy gigiena va mas&#8217;uliyatli gigienik xatti -harakatlar;<\/li>\n<li>yomon odatlarga salbiy munosabat.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sog&#8217;lom turmush tarziga rioya qilish istisnosiz hamma odamlarga taalluqlidir: ham sog&#8217;lom, ham sog&#8217;lig&#8217;ida ayrim nuqsonlari bo&#8217;lganlarga.<\/p>\n<p>Insonning o&#8217;zi sog&#8217;lom turmush tarziga rioya qilish orqali sog&#8217;lig&#8217;ini mustahkamlashi mumkin, lekin tana o&#8217;sishi va qarishi bilan zarur harakatlar oshib boradi. Afsuski, sog&#8217;lik, u yoki bu maqsadga erishishning muhim hayotiy ehtiyoji sifatida, qarilik yaqin haqiqatga aylanganda, odam tomonidan anglab yetiladi.<\/p>\n<p>Har qanday harakatning qiymati maqsadning ahamiyati, unga erishish ehtimoli va tatarbiyasi bilan belgilanadi. Insonning xulq-atvori yoki turmush tarzi qoniqtirilishi lozim bo&#8217;lgan biologik va ijtimoiy ehtiyojlarga bog&#8217;liq (masalan, ochlik va chanqoqlikni qondirish, ish topshirig&#8217;ini bajarish, dam olish, oila qurish, bolalarni tarbiyalash va hok).<\/p>\n<p>Ma&#8217;lumki, zamonaviy odamning kasalliklari, birinchi navbatda, uning turmush tarzi va kundalik xatti-harakatlariga bog&#8217;liq. Hozirgi vaqtda sog&#8217;lom turmush tarzi kasalliklarning oldini olishning asosi hisoblanadi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sog&#8217;lom turmush tarzining shakllanishi odam tomonidan tashqaridan olingan ma&#8217;lumotlar orqali, turmush tarzini teskari aloqa, o&#8217;z his-tuyg&#8217;ularini, ob&#8217;ektiv morfofunktsional ko&#8217;rsatkichlar dinamikasini, ega bo&#8217;lgan valeologik bilimlar bilan o&#8217;zaro munosabatini tahlil qilish yordamida to&#8217;grilash orqali amalga oshiriladi.<\/p>\n<p>Sog&#8217;lom turmush tarzini shakllantirish juda uzoq davom etadigan jarayon bo&#8217;lib, butun umr davom etishi mumkin. Sog&#8217;lom turmush tarziga rioya qilish natijasida tanada sodir bo&#8217;ladigan o&#8217;zgarishlardan kelib chiqadigan teskari aloqa darhol ish bermaydi, ratsional turmush tarziga o&#8217;tishning ijobiy ta&#8217;siri ba&#8217;zan yillar davomida kechiktiriladi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sog&#8217;lom turmush tarzi odatiy hol bo&#8217;lib qolgan ko&#8217;plab yoqimli hayot sharoitlaridan voz kechishni (ortiqcha ovqatlanish, qulaylik, spirtli ichimliklar va hok) va aksincha, ularga o&#8217;rganmagan odam uchun doimiy va muntazam zo&#8217;riqishlarni va qattiq cheklovlar mavjud bo&#8217;lgan turmush tarzini ko&#8217;zda tutadi. Sog&#8217;lom turmush tarziga o&#8217;tishning birinchi davrida odamning intilishlarini qo&#8217;llab-quvvatlash, uning sog&#8217;lig&#8217;i, funktsional ko&#8217;rsatkichlaridagi ijobiy o&#8217;zgarishlarni ko&#8217;rsatish uchun zarur maslahatlar berish o&#8217;ta muhimdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Shaxsning sog&#8217;lom turmush tarziga o&#8217;tishida quyidagilar kelib chiqsa samaradorligini bildiradi:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>ijobiy va samarali tarzda xavf omillarining ta&#8217;sirini, kasallanishini kamaytirganda yoki yo&#8217;q qilganda va natijada davolanish xarajatlarini kamaytirganda;<\/li>\n<li>inson hayotining sog&#8217;lom va bardoshli bo&#8217;lishiga hissa qo&#8217;shganda;<\/li>\n<li>yaxshi oilaviy munosabatlar, bolalar salomatligi va baxtini ta&#8217;minlaganda;<\/li>\n<li>shaxsning o&#8217;zini o&#8217;zi anglash ehtiyojini qondirish uchun asos bo&#8217;lib, yuqori ijtimoiy faollik va ijtimoiy muvaffaqiyatni ta&#8217;minlaganda;<\/li>\n<li>shaxsning yuqori ish qobiliyatini, ishda charchoqning kamayishini, yuqori mehnat unumdorligini va shu asosda katta moddiy boylikka olib kelganda;<\/li>\n<li>yomon odatlardan voz kechish, faol dam olish vositalari va usullaridan unumli foydalanish bilan vaqt byudjetini oqilona tashkil etish va taqsimlash imkonini berganda;<\/li>\n<li>quvnoqlik, yaxshi kayfiyat va optimizmni ta&#8217;minlaganda.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Inson salomatligi ko&#8217;p omillarga va aksariya hollarda insonning turmush tarziga bog&#8217;liq:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>genetik omillar &#8211; 15-20%;<\/li>\n<li>atrof-muhit holati &#8211; 20-25%;<\/li>\n<li>tibbiy ta&#8217;minot &#8211; 10-15%;<\/li>\n<li>odamlarning yashash sharoitlari va turmush tarzi &#8211; 50-55%.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Xavf omillarining odamga ta&#8217;siri faqat individualdir va ma&#8217;lum bir kasallikning rivojlanish ehtimoli organizmning moslashish qobiliyatiga bog&#8217;liq.<\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sog&#8217;lom turmush tarzi &#8211; bu sog&#8217;liqni saqlash va mustahkamlashga, ish qobiliyatining yuqori darajasini ta&#8217;minlashga, faol uzoq umr ko&#8217;rishga qaratilgan, ilmiy&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":348,"menu_order":12,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-template-page-tree-inner.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-717","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/redcrescent.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/redcrescent.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/redcrescent.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redcrescent.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redcrescent.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=717"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/redcrescent.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/717\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1927,"href":"https:\/\/redcrescent.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/717\/revisions\/1927"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redcrescent.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/348"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/redcrescent.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}